Achter de bouwhekken bij… De Wijert Groningen

‘Een wijk vernieuwd, met respect voor wat er was’

In Achter de bouwhekken nemen we je mee naar de wereld van de projecten van Trebbe. Dit keer staan we midden in De Wijert in Groningen. Een naoorlogse wijk die wordt vernieuwd voor buurtcorporatie De Huismeesters. Met respect voor dat wat er al is én zonder de identiteit te verliezen. Hier begon de herstructurering niet met een blanco vel, maar met de vraag: wat maakt deze buurt bijzonder, en hoe bouwen we dáárop voort? Dat zijn voor Trebbe wezenlijke keuzes in stedelijke vernieuwing.

Met het bereiken van het hoogste punt van de laatste fase is opnieuw een belangrijke mijlpaal bereikt. Hoofduitvoerder Jan Vreeswijk neemt ons mee achter de bouwhekken en vertelt over de schaal van het project, de intensiteit van de uitvoering en het belang van bouwen mét de wijk.

Een wijk met een eigen structuur

De Wijert is opgezet volgens een herkenbare stempelstructuur: woonblokken, straten en groen in een vast ritme. Die opzet vormt al decennialang het raamwerk van de wijk en is voor bewoners een vanzelfsprekend onderdeel van hun leefomgeving. Juist die structuur blijkt ook vandaag nog van waarde.

Tegelijkertijd voldeden de bestaande woningen niet meer aan de eisen van deze tijd. In de Spieghel-, Revius- en Camphuysenstraat maakten 222 woningen en 77 garageboxen plaats voor nieuwbouw. In opdracht van buurtcorporatie De Huismeesters realiseert Trebbe hier, naar ontwerp van De Architecten van Team 4, 271 appartementen en 14 eengezinswoningen. De herstructurering werd via een tender aanbesteed en wordt stap voor stap uitgevoerd.

“Door voort te bouwen op wat er al was, merk je dat bewoners het proces makkelijker accepteren. De wijk blijft voelen als hún wijk.”

Jan Vreeswijk, hoofduitvoerder bij Trebbe

Vernieuwen mét de buurt

Wat dit project volgens Jan bijzonder maakt, is de manier waarop de wijk voortdurend aanwezig is in de uitvoering. “Mensen herkennen wat er terugkomt. Dat geeft vertrouwen en rust.” Die herkenbaarheid zit in de grote lijnen, maar ook in de details. Zo zijn de tegeltableaus van kunstenaar Arno Smith, afkomstig uit de gesloopte woningen, zorgvuldig gerestaureerd en opnieuw opgenomen in de gevels van de nieuwbouw. Een tastbare verbinding tussen verleden en heden.

Ook de oorspronkelijke structuur van de wijk is behouden. Niet uit nostalgie, maar omdat die samenhang geeft. “Door voort te bouwen op wat er al was, merk je dat bewoners het proces makkelijker accepteren. De wijk blijft voelen als hún wijk.”

Een bouwplaats midden in de wijk

Wie één moment op de bouwplaats zou willen zien dat typerend is voor De Wijert, komt al snel uit bij de logistiek. Vanaf het begin was het hectisch. Beide gebouwen van de laatste fase lopen gelijktijdig op in ruwbouw en afbouw, met enorme hoeveelheden materiaal die dagelijks worden aangevoerd en verwerkt. “Er waren dagen dat er wel veertig vrachten aankwamen,” vertelt Jan.

De bouwplaats is krap en wordt omringd door bewoners. Dat vroeg om slimme keuzes. Parkeren in de buurt werd zoveel mogelijk intact gelaten, wat betekende dat vrachtwagens soms extra rondes moesten rijden. Bouwplaatsmedewerkers parkeerden elders en werktijden werden afgestemd op de omgeving. Voor Trebbe hoort dit afstemmen bij bouwen midden in bestaande wijken: niet alles kan, maar respect voor bewoners is geen onderhandelbaar punt. En je merkt: hoe verder het project vordert, hoe meer acceptatie er komt. Ik denk dat de buurt blij is met deze vernieuwing.”

Fase voor fase

De herstructurering van De Wijert verloopt gefaseerd, met een strakke planning waarin sloop en nieuwbouw nauw op elkaar aansluiten.

Fase 1 startte in het najaar van 2023 en werd eind 2024 opgeleverd: 45 appartementen en 14 eengezinswoningen.
Fase 2 bestaat uit 113 appartementen verdeeld over twee gebouwen. Deze fase startte in oktober 2024 en werd een jaar later opgeleverd aan De Huismeesters.
Fase 3, eveneens goed voor 113 appartementen, startte in september 2025. Inmiddels is hier het hoogste punt bereikt.

Begin 2027 ronden De Huismeesters en Trebbe de wijkvernieuwing samen af.

Slim organiseren in uitvoering

In de dagelijkse uitvoering vroeg dit project om een andere aanpak dan gebruikelijk. “Het was belangrijk dat het treintje bleef lopen,” zegt Jan. De sloper werd vanaf het begin meegenomen in de faseringsplanning, waardoor Trebbe steeds iets eerder met een volgende fase kon starten. Dat maakte het mogelijk om gunstige weersomstandigheden rondom de zomer in de derde fase optimaal te benutten.

Ook de logistiek vroeg om doordachte keuzes. In overleg met de gemeente Groningen konden twee straten tijdelijk worden afgesloten. “Daardoor konden we veiliger werken en hoefden we geen aparte hub te organiseren. Dit kon alleen omdat het geen bestemmingsverkeer betrof én omdat de samenwerking met de gemeente goed is.”

De herhaling in het project helpt daarbij. “Je hebt het al een keer gedaan. Mensen weten wat er van ze verwacht wordt, er zijn minder vragen en je kunt steeds efficiënter werken.”

De Wijert; duurzaam vernieuwen

De Wijert wordt toekomstbestendig vernieuwd. Alle woningen en appartementen worden verwarmd en gekoeld met bodemwarmte in combinatie met individuele warmtepompen, voldoen aan de BENG-eisen en krijgen zonnepanelen. In de gebouwen zijn nestkasten opgenomen, waardoor ook ruimte ontstaat voor natuur in de wijk.

Volgens Jan zit duurzaamheid hier niet in één losse maatregel, maar in het totaalbeeld. “Het gaat natuurlijk om de energetische duurzaamheid, maar ook om hoe mensen elkaar kunnen ontmoeten, hoe groen onderdeel blijft van de wijk en hoe prettig het wonen hier straks is.”

“Bouwen is de start van een veel langere levensduur. Pas als bewoners hun plek vinden en de wijk weer volop leeft, is het echt af.”

Jan Vreeswijk, hoofduitvoerder bij Trebbe

Trots op samenwerking

Waar Jan persoonlijk het meest trots op is, zit niet in de cijfers of de planning. “We hebben hier met elkaar enorme hoeveelheden materiaal verwerkt. Dat móét ook om het tempo te halen, maar het lukt alleen door goede samenwerking. Met collega’s, met bouwpartners, met de mensen buiten. Dat ging hier gewoon goed, en dat maakt het werk mooi.”

Bouwen in De Wijert met oog voor straks

Voor Jan houdt het werk niet op bij oplevering. “Bouwen is de start van een veel langere levensduur. Pas als bewoners hun plek vinden en de wijk weer volop leeft, is het echt af.” Over tien jaar hoopt hij bij een wandeling door De Wijert te zien dat de buurt nog steeds mooi oogt, ruim van opzet is en bruist van leven. Straks telt De Wijert 271 appartementen en 14 eengezinswoningen, voor een brede doelgroep. “Voor Trebbe laat De Wijert zien waar stedelijke vernieuwing wat ons betreft over gaat: bouwen met aandacht voor wat er al is, keuzes maken voor de lange termijn en samenwerken aan buurten die generaties meegaan.”

Samen bouwen aan geluk

Ook in De Wijert bouwt Trebbe samen aan geluk met:

Aandacht voor de aarde; door een duurzame herstructurering van de wijk, waar ook natuurinclusiviteit een belangrijke pijler is.
Aandacht voor de maatschappij; door met respect voor de cultuurhistorische waarde – door behoud van de stempelstructuur – nieuwe woningen en appartementen te realiseren.
Aandacht voor de mens; door samen te werken met een klankbordgroep en door de toevoeging van woningen en appartementen biedt De Wijert een thuis aan een brede doelgroep.
Aandacht voor de continuïteit; door een fijne samenwerking met De Huismeesters én door een plek te creëren waar het over honderd jaar nog een plek is waar mensen graag willen zijn.