Samen beter worden door niet steeds opnieuw te beginnen

‘De Smaak van Samenwerken: het co-makership rond BasisWonen en HoogWonen’

Samenwerking loopt als een rode draad door alles wat we doen bij Trebbe. Samenwerkend is niet voor niets een van onze kernwaarden. In de Smaak van Samenwerken nemen we je mee in bijzondere samenwerkingen.

Deze keer: het co-makership rond BasisWonen en HoogWonen. Trebbe en haar co-makers bouwden samen inmiddels meer dan 9.000 woningen. Toch begon een van de belangrijkste stappen in die samenwerking met een ongemakkelijke conclusie: we waren elkaar een beetje kwijtgeraakt. Marinus den Harder, directeur bij Trebbe, neemt ons mee.

Niet ieder project opnieuw begonnen

Ruim tien jaar geleden ontwikkelde Trebbe BasisWonen samen met vaste partners. Bij HoogWonen volgde dezelfde aanpak. Dat was een bewuste keuze, vertelt Marinus den Harder, directeur bij Trebbe: “We wilden niet voor ieder project opnieuw de markt uitvragen, maar juist langdurig met dezelfde partners samenwerken. Zo leer je elkaar, elkaars processen én elkaars belangen steeds beter kennen.”

Die kennis gebruiken we ook voor morgen. Waar zit verspilling? Wat kan slimmer in techniek of logistiek? Hoe gebruiken we minder materiaal en verlagen we de CO₂-uitstoot? Wat in het ene project werkt, nemen we mee naar het volgende. “Zo worden onze concepten én onze samenwerking iedere dag nóg beter”, legt Marinus uit.

“Samenwerken is niet iets wat je één keer organiseert en wat daarna vanzelf blijft lopen. Je moet eraan blijven werken. Niet alleen als het moeilijk gaat, maar juist ook wanneer het goed gaat.”

Marinus den Harder, directeur bij Trebbe

Een verbetering blijft nergens hangen

Goede samenwerking ontstaat niet vanzelf. Daarom richtten we rond BasisWonen en HoogWonen vaste teams in. Ze bepalen samen de richting, werken innovaties uit en houden kennis vast. Zo blijft een verbetering niet hangen bij één project of één persoon. “Juist daarin zit de kracht van jarenlang samenwerken: iedere keer beginnen met de kennis die we samen al hebben opgebouwd”, vertelt Marinus.

Ook met een goede structuur ligt een valkuil op de loer. Als iedereen druk is met de projecten van vandaag, wanneer denk je dan na over morgen? Werkgroepen buigen zich daarom over doelen, informatie, proces, concepten en samenwerking. “En ieder jaar organiseren we een co-makerdag, waar we bewust uit de dagelijkse projecten stappen.” Dan bespreken de partijen wat er in de markt en de maatschappij speelt en pakken ze opgaven op als afvalreductie en CO₂-reductie. Geen enkele partij in de keten lost die alleen op. “Iedereen brengt zijn eigen kennis en expertise mee”, benadrukt Marinus. “Juist daardoor kom je samen tot andere en betere oplossingen. We nemen ook de tijd om elkaar te leren kennen. Want uiteindelijk werken geen organisaties met elkaar samen, maar mensen. Dat vraagt gelijkwaardigheid.”

“Als alles vooraf al vaststaat, ga je nooit echt vernieuwen.”

Marinus den Harder, directeur

Zekerheid voor iedereen aan tafel

Omdat we elkaar kennen, lopen processen soepeler en gaat kennis niet verloren. Co-makers weten waar ze aan toe zijn, ook als de markt grilliger wordt. Trebbe plant de productie van de conceptwoningen en -appartementen vooraf in en voorspelt daardoor beter. Opdrachtgevers krijgen meer zekerheid over proces, planning en kosten. Bewoners krijgen goede, betaalbare en toekomstbestendige woningen.

Ruimte om te experimenteren

Die langdurige relatie geeft ruimte om te experimenteren. Tijdens Het Experiment bouwden Trebbe en haar co-makers één woning in twintig werkdagen. De bouwtijd ging met meer dan de helft omlaag, zonder dat keuzevrijheid en kwaliteit eronder leden.

Met Ritme bouwden we daarop voort. Teams met alle disciplines namen samen verantwoordelijkheid voor een vaste dagproductie en materiaal kwam just-in-time binnen. Dat gaf een voorspelbaarder bouwritme en meer zekerheid dat alles op tijd arriveert.

Bij Optimum brachten we geïndustrialiseerde en prefab toepassingen samen. Na één dag stond het casco: dak, gevels, vloeren, prefab binnenwanden en traptoren. De pilot leverde nieuwe inzichten op voor de verdere industrialisering van het concept.

“Als alles vooraf al vaststaat, ga je nooit echt vernieuwen”, vindt Marinus den Harder. “Je moet elkaar de ruimte geven om iets uit te proberen. Soms werkt iets meteen, soms kom je erachter dat het anders moet. Beide leveren kennis op.”

Juist als het goed gaat, moet je blijven investeren

Langdurig samenwerken betekent niet dat het vanzelf goed blijft. Een paar jaar geleden merkten we dat we de verbinding met elkaar en met het gezamenlijke doel kwijt waren. Corona speelde mee, net als de waan van de dag. Ook succes had een keerzijde: omdat veel goed liep, investeerden we ongemerkt minder in elkaar.

Tijdens een evaluatie kwam dat op tafel. “We moesten met elkaar constateren dat we elkaar een beetje waren kwijtgeraakt. Dat is niet leuk om te horen, maar juist dan moet je eerlijk zijn”, kijkt Marinus terug. Daarna investeerden we bewust opnieuw in onze gezamenlijke visie, de werkgroepen, de co-makerdag en vooral in het gesprek met elkaar. Een goede samenwerking zie je snel als vanzelfsprekend. Dat is ze nooit.

“We moesten met elkaar constateren dat we elkaar een beetje waren kwijtgeraakt. Dat is niet leuk om te horen, maar juist dan moet je eerlijk zijn.”

Marinus den Harder, directeur bij Trebbe

Samenwerken is nooit af

Na ruim tien jaar weten we dat er geen blauwdruk bestaat voor een goede samenwerking. Een paar lessen nemen we wel steeds mee: spreek verwachtingen uit, houd elkaar scherp, zoek elkaar ook fysiek op en blijf investeren in elkaar. “Samenwerken is niet iets wat je één keer organiseert en wat daarna vanzelf blijft lopen”, zegt Marinus. “Je moet eraan blijven werken. Niet alleen als het moeilijk gaat, maar juist ook wanneer het goed gaat.” Dat is de essentie van co-makership: niet steeds opnieuw beginnen, maar samen steeds beter worden.

Samen bouwen aan geluk

Ook met De Kwartieren bouwt Trebbe aan geluk met:

Aandacht voor de aarde; minder materiaal en minder CO₂-uitstoot, doordat verspilling zichtbaar wordt en elke verbetering meegaat naar het volgende project.
Aandacht voor de maatschappij: betaalbare, kwalitatief goede en toekomstbestendige woningen voor bewoners.
Aandacht voor de mens: gelijkwaardigheid en tijd om elkaar te leren kennen, ook fysiek, want mensen werken samen, geen organisaties.
Aandacht voor de continuïteit: kennis en productie blijven behouden, ook als de markt grilliger wordt.