Bewust Veilig: en dan gaat het mis…

Het zijn de donkere dagen voor kerst, kerstmuziek schalt over de bouwplaats nieuwbouw zorgappartementen in Apeldoorn. De sfeer is goed, opperbest. Er wordt hard gewerkt door zo’n veertig man. Trebbe-mensen, onderaannemers, inleners, Nederlanders, buitenlanders, timmerlieden, monteurs. Een grote groep verschillende mensen met één doel: op planning blijven. De welbekende laatste loodjes tot aan de kerstvakantie, nog anderhalve week. En dan gaat het mis…

Stempel en een bekistingsplaat

Robert Rekers zakt door een bekistingsplaat onder een verdiepingsvloer. Op nog geen vijf meter afstand staat hoofduitvoerder Ruben Nijhuis, wapening te keuren. Hij ziet het gebeuren. Robert kan zich nog net vastgrijpen en Ruben, helpt hem uit het gat. De schrik zit er flink in. Robert verwondt zijn hand. In het ziekenhuis zal blijken dat hij een pees heeft gescheurd en een breuk in zijn hand heeft. En dan heeft hij nog geluk gehad. “Hij had ook met zijn hoofd in de wapening kunnen vallen”, vertelt Ruben. “Of op de stalen bokjes drie meter verder naar beneden”, vult Robert aan. Na onderzoek hoe dit ongeval heeft kunnen gebeuren blijkt dat iemand stempels heeft weggehaald waar dit nog niet kon. Waarom? Niemand weet het. Nodig? Zeker niet. “In dit geval was het duidelijk dat de vloer nog niet afgestort was”, vertelt Ruben.

Impact

Dit ongeval lijkt op het eerste gezicht met een sisser af te lopen. De impact die dit of andere ongevallen met zich meebrengen is moeilijk te beschrijven en is veel groter dan dat we zo op het eerste gezicht zien of denken. Dit ongeval heeft natuurlijk impact op Robert en op zijn gezin en familie. Maar ook op Ruben. En wat te denken van degene die de stempels heeft verwijderd en de andere mannen op de bouw.

Ziekenhuis en nazorg op de bouw

Robert vertelt dat hij zich rot geschrokken is. “Ik ben direct na het ongeval naar het ziekenhuis gegaan, dat was gelukkig in de buurt. Daar werd vastgesteld dat ik een breuk had en een afgescheurde pees. Dit betekende drie weken gips, zes weken een spalk en niet kunnen werken.” Ondertussen licht Ruben alle mannen op de bouwplaats in. “Dat vind ik belangrijk, collega’s moeten weten wat er is gebeurd. En ze moeten hun verhaal kwijt kunnen. Nazorg is belangrijk.” Daarnaast grijpt Ruben een dergelijk moment ook aan om direct het belang van veilig werken extra onder de aandacht te brengen. “Daarmee rond je het misschien wel een beetje af op de bouwplaats en moet je weer door met het werk. Maar ik neem dat ongeval wel mee naar huis. Ik heb er nog wel een aantal keer over nagedacht. Wat had nog erger mis kunnen gaan? Wat hadden we kunnen doen om dit te voorkomen? En wat moet in de toekomst anders? Dat schiet je nog wel een paar keer door het hoofd.”

Gevolgen op de bouw

Op de bouw gaat het door en wordt verder gewerkt. Ruben ziet dat het ongeval ook de mannen op de bouwplaats bezighoudt. “De jongens passen nu extra op. Je weet dat dit naar verloop van tijd wegebt. Maar nu hebben ze wel moeite om de draad weer op te pakken. Dit ongeval had mij ook kunnen overkomen en je ziet dat iedereen er op die manier nog wel een keer over nadenkt.”

Gevolgen thuis

Ondertussen slijt Robert zijn dagen thuis. Hij kan niet aan het werk. “Ik miste het cultuurtje van de bouwplaats wel hoor”, blikt Robert terug. Robert stort zich op zijn hobby om zijn dagen te vullen. “Iedereen is aan het werk en jij zit alleen thuis en moet de dag maar door zien te komen. Muziek hielp mij daarbij.” Robert denkt tijdens zijn periode thuis regelmatig na over het ongeluk. “Ik droomde er zo nu en dan over. Ik was echt wel kwaad. Kwaad op de situatie en op die jongen. Door deze situatie ben ik weken uit de roulatie. En dan heb ik nog geluk gehad.” Na zes weken denkt Robert weer aan het werk te kunnen, hij gaat voor controle naar het ziekenhuis. Daar wacht hem een nieuwe tegenslag. “De stand van de vinger was niet goed.” De vinger wordt in de juiste stand geforceerd en acht weken gespalkt. “Dat was echt een teleurstelling. Ik dacht dat ik er klaar mee was en weer aan het werk kon.”

Aandacht maakt alles mooier

Robert vond de belangstelling van zijn collega’s erg fijn. “Ruben belde me regelmatig en is zelf nog een keer langs gekomen. En natuurlijk bleven mijn andere collega’s ook op de hoogte door de telefoontjes die ik van mijn broer kreeg.” Die aandacht voor elkaar is heel erg belangrijk vindt Ruben. “Het is belangrijk om collega’s ook tijdens hun herstelperiode aangehaakt te houden bij Trebbe, hen het gevoel te geven dat ze ertoe doen, gemist worden en geen nummer zijn. Dat weet ik uit eigen ervaring toen ik jaren geleden een zwaar auto-ongeluk heb gehad en een half jaar thuis heb gezeten. Er is niks belangrijker dan aandacht. Niet iedereen heeft misschien helemaal in de gaten hoezeer dat op prijs gesteld wordt.”

Voorzichtiger

Inmiddels zijn we aan het nieuwe jaar begonnen. Sinds half februari is Robert, met spalk en al, weer op therapeutische basis aan de slag en daar is hij blij mee. “Mijn hand werkt weer aardig goed. Maar ik ben wel voorzichtiger geworden.” Robert vertelt dat hij nu wel extra goed kijkt naar de bekistingsplaten. “Ik werk nu ook op een andere positie en hou me bezig met stelwerk en assisteren”, sluit Robert het gesprek af.

En nu?

Dit ongeval liep dan wel redelijk goed af, met een flinke dosis geluk. De vraag die rijst is wat we hiervan kunnen leren en hieraan kunnen doen. Ondanks dat technisch en organisatorisch de bouw dik in orde was, blijkt ook uit dit verhaal dat het menselijk handelen een grote invloed heeft op veilig werken. “Dit ongeval was helaas wel te voorkomen”, vertelt Ruben. “Doordat een ander per ongeluk die stempels te vroeg weg heeft gehaald, heeft dit ongeval kunnen gebeuren.” Dat neemt niet weg dat er elke dag volledige focus op de veiligheid moet zijn. “Ongevallen zijn misschien niet helemaal te voorkomen maar we kunnen er wel alles aan doen om de risico’s zo klein mogelijk te maken. Daarom vraag ik altijd aan de jongens op de bouwplaats dat als ze een onveilige situatie zien, direct het werk stil te leggen, het op te lossen en als dat niet lukt dit bij mij te melden. Ook al heb je zelf de situatie niet veroorzaakt, los het op. Je voorkomt er ongelukken mee.”